Mujė S. Berisha
"ZEQĖ VĖRBANI DHE KOHA E TIJ"

Mujė S. Berisha
ZEQĖ VĖRBANI
DHE KOHA E TIJ
(Monografi)

PRISHTINĖ,1997

Botues:
FJALA JONĖ

Redaktor:
Mehmet Gjevori

Recensentė:
Dr. Mehmet Halimi
Dr. Daut Bislimi

Lektor:
Dr.Mehmet Halimi

Rradhitja kompjuterike:
Zenun Rexhepi

Realizimi kompjuterik:
Asdren A. Kelmendi

Botimin e ndihmuan:
Xhavit Z. Berisha me
djemtė Suatin e Sedatin

Tirazhi
500 copė


Zeqė Vėrbani
(1886 - 1943)

KĖNGĖ PĖR
ZEQĖ VĖRBANIN

Demir Krasniqi:

"N'dorė e mora ēiftelinė,
Ta shpaloj pak historinė.
Ta kėndoj nji trim shqiptar -
Zeqė Vėrbanin, atdhetar!..."

* * *

Hashim Shala:

"Gėzim i madh sod nė Vėrban
Pesdhet vjet shkolla po i ban.
Jetish Vishi pika e djalit,
Zeqė Vėrbani, sokol malit!..."

lexo mė shumė kėtu >>>
PĖRMBAJTJA: Fq.

NĖ VEND TĖ PARATHĖNIES

 7

I. HYRJE

  
- Kush ishte Zeqė Vėrbani? 16

II. GJENEZA FAMILJARE DHE VENDLINDJA

 19
- Vėrbani 22
III. FĖMIJĖRIA DHE DJALĖRIA 27
IV. NĖ FLAKĖN E LUFTĖRAVE ĒLIRIMTARE NĖ KAZANĖ E GJILANIT (1908 - 1912) 31
V. ZĖNKA ME KOMITIN GJAKPIRĖS  
- Stojan Domorocin - Sellkiqin dhe pasojat e saj 39
- Vitet e mėrgimit - vite tė ndarjes sė dhembshme 42
- Kthimi nė vendlindje 45
- At e bir nė pėrqafim tė pėrmallshėm 47
VI. AKTIVITETI POLITIK I ZEQĖ VĖRBANIT 50
- Zeqa kryetar komune nė Sllatinėn e Epėrme 52
- Kundėr kolonizimit tė tokave shqiptare 57
VII. ARSIMDASHĖS I FLAKTĖ 69
- Hapja e shkollės sė parė shqipe nė Vėrban 80
VIII. VITET E ZHGĖNJIMIT 88
IX. BULLGARI I DYTĖ, SIKUR I PARI, ZULLUMĒAR I PASKRUPULL 93
- Pėrsėri nė mėrgim 100
- Zullumi bullgar s'ka tė ndalur 103
- Takimi me djemtė e nipat pas njė vit emigrimi 112
X. KORRIGJIMI I KUFIRIT ITALO-BULLGAR 115
XI. KAPITULLIMI I ITALISĖ FASHISTE DHE VRASJA E ZEQĖ VĖRBANIT 117
XII. DISA ANEKDOTA TĖ ZEQĖ VĖRBANIT
DHE PĖR ZEQĖN		 123
XIII. BASHKĖKOHANIKĖ DHE BASHKĖPUNĖTORĖ TĖ ZEQĖ VĖRBANIT  
- Idriz Seferi - Kreshniku i Karadakut, Kurtesh Kurteshi, Islam Pira, Ramadan Abdyl Pozherani, Shabi Kaja (Kajolli), Mustafė Kabashi dhe Adem Kabashi, Fetah Sodovina - Bajraktar Fetahu, Zejnė Lubishta, Halim Adem Ēeli - Begunca, Ivė Llatini - Marku, Mikel Tarabullusi, Fetah Agė Goshica, Beqir Abdyli - Sodovina, Feriz Ēaushi, Shaban Haliti, Hamdi Kurteshi, Mulla Shaip Rexhepi, Ramiz Cernica, Jakup Karaēeva, Mulla Nuredin Xhemaili - Hoxhė Maxhera, Musli Selimi - Tomaku, Sejd Budrika, Misin Xheladini - Alidema, Nuhi Rexhepi - Smira, Ahmet Shtimja, Mulla Agush Topalli, Ismail Agė Goga, Bajram Demė Asmani - Meha. (me biografi individuale) 137
XIV. GJENEALOGJIA E FAMILJES SĖ ZEQĖ VĖRBANIT 170
PĖRFUNDIMI 179
SUMMARY 183
FJALA E RECENSUESVE 185
BURIMET DHE LITERATURA 190
SHĖNIME PĖR AUTORIN 196

* * *

"... Autori, Mujė Berisha, nė monografinė e vet, personalitetin e Zeqė Vėrbanit, si figurė qendrore, u pėrpoq ta paraqes ashtu siē ishte, as mė tė madh, as mė tė vogėl, as tė idealizuar, as tė minimizuar, por me tiparet e virtytet e tija tė natyrshme si burrė i urtė e pleqnar i matur, si luftėtar vullnetar, si kundėrshtar tė rreptė e tė vendosur tė pushteteve okupatore turke, bullgare, serbe e italiane, si kryetar komune e deputet, mbrojtės i tė drejtave tė vegjėlisė, tė tė varfėrve tė popullit tė vet, dashamirė tė flaktė tė arsimit, njeri tė shoqėruar e komunikativ, hokatar e gojėtar, virtyte kėto qė e stolisnin karakterin e tij dhe qė e pėrcollėn gjatė tėrė jetės..."
Dr. Mehmet Halimi

* * *

"... I gjithė angazhimi i Zeqė Vėrbanit tregon se Vėrbani, katundet pėrreth dhe Anamorava, kanė pasur kurdoherė, nė ēdo kohė e nė ēdo rrethanė njė bashkė vendės tė sinqertė, njė mbrojtės tė vendosur tė interesave tė tyre, njė luftėtar tė paepur kundėr padrejtėsisė e pabarazisė, kundėr dhunės e pėrbuzjes nacionale..."
Dr. Daut Bislimi

* * *

"...Mė kujtohet si sot, unė atėherė fėmijė dhjetėvjeēar, kur Zeqė Vėrbani vinte nė odėn e dajės tim - Ilaz Drugzanit, nė Sllatinė tė Epėrme dhe kėrkonte prej meje ta recitoja vjershėn "Jemi nipa tė Skenderbeut". Unė e recitoja e ai kėnaqej duke mė dėgjuar, pastaj mė pėrqafonte e ledhatonte, mė jepte lekė, ndėrsa unė gėzohesha tepėr nga ky privilegj qė gėzoja nė krahasim me fėmijėt e tjerė. Edhe njėherė, kur kishte ardhur nė odėn e axhės tim - Ramiz Cernicės (tribun dhe patriot i dalluar - M.B.), pėrsėri mė kishte kėrkuar qė t'ia recitoja atė vjershėn pėr Skėnderbeun. Sot, pas gjysmė shekulli, kur e kujtoj atė burrė tė pashėm e madhėshtor, patriot e dashamirė i arsimit, pėrnjėherė bindem se ai ishte njė arsimdashės i flaktė, dėshirė e tė cilit ishte shkollimi dhe emancipimi i gjeneratave tė reja"... (fq.86)
Ramadan Hoxha

Copyright © - Mujė S.Berisha